Najczęstszym detektorem zjawisk pożarowych stosowanych w systemach wykrywania i sygnalizacji pożaru są czujki dymu. Popularność ich związana jest z dość szerokim spektrum wykrywania typów pożaru, niską ceną dla czujek punktowych, dużym obszarem detekcji dla czujek linowych lub wysoką czułością dla czujek zasysających. W tym artykule przybliżymy nieco jonizacyjne izotopowe czujki dymu.

Sposób dziania czujki izotopowej jonizacyjnej

Innym typem czujki punktowej dymu jest czujka jonizacyjna izotopowa. Czujki tego typu zbudowane są z dwóch komór jonizacyjnych, w których umieszczony jest element radioaktywny. Materiał ten emituje promieniowanie alfa, które powoduje jonizację atomów powietrza. Przez znajdujące się w komorze dwie elektrody płynie niewielki prąd, który jest monitorowany przez układ pomiarowy. Jedna z tych komór jest szczelnie zamknięta, a w środku niej znajduje się czyste powietrze. Pełni ona rolę odniesienia dla komory drugiej również znajdującej się w izotopowej czujce dymu, przez tą komorę przepływa powietrze z otoczenia.

Zjawiska fizyczne w czujce izotopowej jonizującej

Podczas czuwania zachodzi jonizacja tlenu i azotu, co skutkuje rozbiciem na jony ujemne i dodatnie. Dodatkowo jedna z elektrod posiada wyższy potencjał, co powoduje przyspieszanie ładunków w wzdłuż linii pola elektrycznego, w konsekwencji ładunki elektryczne przepływające do elektrod wytwarzają prąd jonizacji. Dym pojawiający się w komorze powoduje wychwytywanie bądź przyciąganie elektronów, co niesie za sobą zmniejszenie ruchliwości ładunków, a tym samym natężenie prądu w komorze maleje. Zmiana stanu równowagi pomiędzy dwoma komorami jest monitorowana przez elektroniczny układ pomiarowy. Czułość alarmowania czujki określa się jako parametr Y określony wzorem:

Wady czujek izotopowych jonizujących

Wadą czujek jonizacyjnych czujek izotopowych jest silne odziaływanie czynników zewnętrznych na jonizację komory pomiarowej. Wartość prądu jonizacji jest wiec uzależniona od prędkości przepływu powietrza, temperatury, wilgotności oraz zmian ciśnienia. Zmiana tych wielkości może spowodować fałszywe alarmy. Ponadto zawarte w nim izotopy radioaktywne, nakładają obowiązek przestrzegania restrykcyjnych procedury związanych z instalowaniem, konserwacją, naprawą oraz utylizacją czujek o której możesz więcej dowiedzieć się utylizacja czujek izotopowych jonizujących.