Poruszając temat czujek dymu na początku warto przypomnieć sobie czym jest dym. Jest to mieszanka różnych substancji wydzielających się podczas spalania. W zależności od spalanego materiału może różnić się składem chemicznym, zapachem, kolorem oraz gęstością. Podczas spalania produktów sztucznych wydziela się mnóstwo szkodliwych dla zdrowia substancji. Spalanie możemy podzielić na płomieniowe i bezpłomieniowe.

W większości przypadków większe zagrożenie dla naszego układu oddechowego powoduje spalanie bezpłomieniowe tzw. tlące. Przy tym typie spalania wydzielają się duże ilości dymu. Chcąc zminimalizować podrażnienie druk oddechowych powinniśmy podczas pożaru oddychać przez jakiś materiał, który będzie w jakimś stopniu filtrował powietrze i nie wprowadzał cząsteczek dymu do płuc

Detektory optyczne są najczęściej spotykanymi detektorami służącymi do wykrywania dymu. Zastępują one detektory jonizacyjne, które ze względów posiadania pierwiastków radioaktywnych wychodzą z użytkowania.

Budowa detektorów optycznych.

Najważniejszą częścią detektora jest układ detekcyjny. Składa się on z diody nadawczej oraz diody odbiorczej. Dioda nadawcza wysyła sygnał w postaci podczerwieni, natomiast dioda odbiorcza odbiera od niej sygnał podczerwieni. Jednak światło nie pada bezpośrednio na diodę odbiorczą. Komora pomiarowa otoczona jest labiryntem, dzięki czemu światło rozprasza się. Wnikający dym występujący podczas pożaru rozprasza promieniowanie wysyłane przez diodę nadawczą. Odbite światło zamieniane jest przez mikroprocesor z micro prądu na postać cyfrową a następnie analizowane przez układ scalony umiejscowiony we wnętrzu czujki dymu. Jeśli algorytm stwierdzi, że wystąpił dym sygnał o pożarze przesyłany jest do centrali alarmowej.

Obrazując czujnikach optycznych dymu, wiązka emitowanego światła mija fotodiodę. Pod wpływem dymu, światło rozprasza się, a część fotonów wpada na fotodiodę wtedy układ scalony wysyła sygnał cyfrowy o alarmie do centrali pożarowej. Detektor dymu zasłonięty jest siatką z drobnymi oczkami, dzięki temu owady oraz zanieczyszczenia nie mogą dostać się do środka czujki i nie powodują fałszywych alarmów.

Eksploatacja detektorów optycznych

Każdy detektor optyczny powinien być poddany okresowej kontroli. W Polsce przynajmniej raz w roku wymagany jest przegląd całego systemu przeciwpożarowego. Podczas okresowej kontroli sprawdza się skuteczność działania czujki oraz stopień jej zabrudzenia. Jeśli czujka jest sprawna powinno się ją przeczyścić jeśli nie jest to możliwe wymagana jest wymiana detektora na nowy.

Czujki jonizacyjne szybciej wykrywają dym w stosunku do czujek optycznych, zdarza się że dym nie jest widoczny gołym okiem natomiast czujka zdąży go już wykryć. Natomiast po ich zakończeniu eksploatacji wymagana jest utylizacja, która jest kosztowna.